Nέος γύρος δικαστικής αμφισβήτησης ανοίγει για τα μη κρατικά Πανεπιστήμια, καθώς, σύμφωνα με νέα σχετική γνωστοποίηση του καθηγητή Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ Πάνου Λαζαράτου , κατατέθηκαν αιτήσεις ακύρωσης κατά των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας των επτά ΝΠΠΕ που αδειοδοτήθηκαν για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα ιδιαίτερα κρίσιμο νομικό ερώτημα: μπορεί ένα Πανεπιστήμιο να λαμβάνει άδεια με φάκελο που περιλαμβάνει συγκεκριμένα προγράμματα σπουδών και στη συνέχεια τα ίδια προγράμματα να αξιολογούνται και να πιστοποιούνται βάσει ενός διαφορετικού κανονιστικού πλαισίου, το οποίο θα δημιουργηθεί μετά τις πρόσφατες ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας;
Η νέα δικαστική κίνηση έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά τις αποφάσεις 1167 έως 1172/2026 του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις οποίες ακυρώθηκαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας καθώς και πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών τριών ήδη αδειοδοτημένων ΝΠΠΕ. Οι αποφάσεις αυτές δεν έκριναν αντισυνταγματικό τον θεσμό των παραρτημάτων αλλοδαπών Πανεπιστημίων, αλλά εντόπισαν συγκεκριμένες πλημμέλειες στον τρόπο εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου.
Και ακριβώς εκεί βρίσκεται το σημείο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα επτά νέα ιδρύματα.
Τα 7 Πανεπιστήμια που πήραν άδεια το 2026
Το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε στις 24 Ιουλίου 2026 τη χορήγηση επτά αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας ΝΠΠΕ για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, έπειτα από σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ και του ΕΟΠΠΕΠ. Τέσσερις αφορούσαν νέες αιτήσεις και τρεις αιτήσεις που είχαν επαναξιολογηθεί.
Το ίδιο το Υπουργείο είχε τότε διευκρινίσει ότι, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης, θα ξεκινούσε η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών από την ΕΘΑΑΕ.
Αυτό ακριβώς το χρονικό σημείο βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο της νέας νομικής αντιπαράθεσης.
Το πρόβλημα που δημιούργησαν οι αποφάσεις του ΣτΕ
Οι αποφάσεις του Αυγούστου άλλαξαν τα δεδομένα, επειδή το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι τα στοιχεία που περιλαμβάνονταν στο Παράρτημα της υπ' αριθμόν 48136/17.12.2024 απόφασης της ΕΘΑΑΕ, βάσει της οποίας είχαν πιστοποιηθεί προγράμματα σπουδών, δεν αποτελούσαν τα συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που απαιτεί ο ν. 5094/2024.
Με απλά λόγια, το ΣτΕ δεν είπε ότι τα προγράμματα είναι κατ' ανάγκην ακατάλληλα. Είπε ότι το κανονιστικό εργαλείο με το οποίο αξιολογήθηκαν δεν είχε την απαιτούμενη εξειδίκευση.
Το Υπουργείο Παιδείας αναγνώρισε μετά τις αποφάσεις ότι απαιτείται περαιτέρω εξειδίκευση των κριτηρίων πιστοποίησης από την ΕΘΑΑΕ και δήλωσε ότι οι αρμόδιοι φορείς θα προχωρήσουν στις αναγκαίες ενέργειες συμμόρφωσης.
Και εδώ εμφανίζεται το νέο νομικό ερώτημα.
Μπορεί η άδεια να στηρίζεται σε ένα πρόγραμμα και η πιστοποίηση σε άλλο πλαίσιο;
Ένας από τους βασικούς λόγους που προβάλλονται στις νέες αιτήσεις ακύρωσης αφορά ακριβώς τη σχέση ανάμεσα στον φάκελο αδειοδότησης του ΝΠΠΕ και στον φάκελο πιστοποίησης του προγράμματος σπουδών.
Η νομική επιχειρηματολογία που προβάλλεται είναι ότι το πρόγραμμα σπουδών δεν αποτελεί ένα άσχετο στοιχείο που εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά τη χορήγηση της άδειας, αλλά μέρος των στοιχείων πάνω στα οποία εξετάζεται η δυνατότητα λειτουργίας ενός πανεπιστημιακού παραρτήματος.
Επομένως τίθεται το εξής ερώτημα:
Εάν τα κριτήρια βάσει των οποίων εξετάστηκε αρχικά το ακαδημαϊκό σκέλος του φακέλου πρέπει τώρα να αντικατασταθούν από ένα νέο κανονιστικό πλαίσιο, μπορεί να διατηρηθεί ανέπαφη η ήδη δοθείσα άδεια και απλώς να πιστοποιηθεί στη συνέχεια το πρόγραμμα με τα νέα κριτήρια;
Ή πρέπει να επανεξεταστεί συνολικά ο φάκελος;
Αυτή είναι η μία πλευρά της νομικής διαμάχης. Ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ Πάνος Λαζαράτος έχει ήδη υποστηρίξει δημόσια ότι η αδειοδότηση και η πιστοποίηση δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως πλήρως αποκομμένες διαδικασίες και ότι, εφόσον δημιουργηθεί νέο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ, τίθεται θέμα συνολικής επανεξέτασης. Πρόκειται, ωστόσο, για νομική θέση που θα κριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας και όχι για ήδη διατυπωμένη κρίση του Δικαστηρίου για τις επτά νέες άδειες.
Το νέο μεγάλο τεστ για τον νόμο των ΝΠΠΕ
Η νέα υπόθεση είναι διαφορετική από τη μεγάλη συνταγματική μάχη που προηγήθηκε.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει ήδη δεχθεί ότι ο ν. 5094/2024 μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να επιτρέψει τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών Πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Το ερώτημα πλέον είναι πολύ περισσότερο πρακτικό και διοικητικό:
εφαρμόστηκε σωστά ο νόμος όταν δόθηκαν οι συγκεκριμένες επτά άδειες;
Και κυρίως, μπορεί μια άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας που χορηγήθηκε πριν από τη δημιουργία των νέων, εξειδικευμένων κριτηρίων πιστοποίησης να παραμείνει σε ισχύ, εφόσον το πρόγραμμα σπουδών που περιλαμβανόταν στον αρχικό φάκελο θα πρέπει τώρα να περάσει από ένα διαφορετικό κανονιστικό φίλτρο;
Αυτό θα είναι το κρίσιμο ζήτημα της νέας δικαστικής αναμέτρησης.
Γιατί μετά τις αποφάσεις του Αυγούστου το θέμα των μη κρατικών Πανεπιστημίων έχει περάσει σε μια δεύτερη, ίσως ακόμη πιο σύνθετη φάση: δεν συζητείται πλέον μόνο αν μπορούν να υπάρχουν στην Ελλάδα, αλλά αν κάθε άδεια, κάθε πρόγραμμα σπουδών και κάθε στάδιο της διαδικασίας έχει στηριχθεί ακριβώς στους κανόνες που απαιτεί ο ίδιος ο νόμος.
Και πλέον τον τελευταίο λόγο για τις επτά νέες άδειες θα κληθεί να έχει, για ακόμη μία φορά, το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου