Πού βρίσκεται τελικά η αλήθεια και πού αρχίζει το βολικό ψέμα;
Στην περίπτωση του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου, η απάντηση δεν είναι σύνθετη. Είναι ενοχλητική. Γιατί ξεγυμνώνει μια πραγματικότητα που όλοι γνωρίζουν, αλλά λίγοι θέλουν να πουν καθαρά.
Τα τελευταία χρόνια, όποιος παρακολουθεί στοιχειωδώς την κατάσταση, ακούει τα ίδια και τα ίδια. Yποστελέχωση, ελλείψεις σε βασικές ειδικότητες, εξαντλημένο προσωπικό. Γιατροί που καλούνται να καλύψουν βάρδιες εκτός του αντικειμένου τους. Νοσηλευτές που δουλεύουν αδιάκοπα, με άδειες που λιμνάζουν από το 2022. Ένα ΤΕΠ που λειτουργεί περισσότερο χάρη στο φιλότιμο παρά σε έναν σοβαρό σχεδιασμό. Και μέσα σε όλα αυτά, η επίσημη εικόνα προσπαθεί να πείσει ότι η κατάσταση είναι «διαχειρίσιμη». Δεν είναι.
Ο Διοικητής του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου, λέγεται, καταβάλλει προσπάθειες. Και πιθανότατα ισχύει. Όμως εδώ δεν μιλάμε για ατομική επάρκεια. Μιλάμε για ένα σύστημα που έχει μάθει να λειτουργεί με μόνιμα κενά και προσωρινές λύσεις. Όταν κάθε πρόβλημα αντιμετωπίζεται με μετακινήσεις προσωπικού, «εντέλλεσθε» και ημίμετρα, τότε δεν μιλάμε για λύση. Μιλάμε για παράταση μιας κρίσης.
Και κάπου εδώ μπαίνει το ερώτημα που αποφεύγεται συστηματικά. Γιατί οι γιατροί δεν έρχονται στη Σάμο;
Η εύκολη απάντηση είναι ότι «δεν θέλουν». Η πραγματική απάντηση είναι ότι δεν έχουν λόγο να θέλουν. Όταν οι συνθήκες εργασίας σημαίνουν εξαντλητικά ωράρια, συνεχείς εφημερίες και ευθύνη που ξεπερνά τα όρια της ειδικότητάς τους, όταν οι υποδομές δεν επαρκούν και όταν η επαγγελματική εξέλιξη μοιάζει στάσιμη, η επιλογή είναι σχεδόν αυτονόητη. Να προσθέσουμε σ’ αυτό το υψηλό κόστος ζωής σ’ ένα νησί, τη δυσκολία στέγασης και την αίσθηση απομόνωσης, και η εικόνα γίνεται πλήρης.
Δεν είναι ότι οι γιατροί «γυρίζουν την πλάτη» στη Σάμο. Είναι ότι το σύστημα τους έχει ήδη γυρίσει την πλάτη πρώτο.
Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μια καθημερινότητα που δεν θα έπρεπε να υπάρχει το 2026. Άνθρωποι αναγκάζονται να ταξιδεύουν στην Αθήνα, στη Χίο ή στη Λέσβο για εξετάσεις και θεραπείες που θα έπρεπε να παρέχονται τοπικά. Κάθε τέτοια μετακίνηση δεν είναι θα λέγαμε μια ταλαιπωρία. Είναι οικονομική επιβάρυνση, χαμένος χρόνος και συχνά αγωνία για κάτι που θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένο. Την πρόσβαση στην υγεία.
Και εδώ γεννιέται ένα δεύτερο, πιο δύσκολο ερώτημα. Πότε ακριβώς έγινε αποδεκτό αυτό;
Κάποτε το Νοσοκομείο Σάμου ήταν πραγματικά σημείο αναφοράς για το Αιγαίο. Όχι επειδή είχε θαύματα, αλλά επειδή λειτουργούσε με επάρκεια και αξιοπρέπεια. Σήμερα, χρησιμοποιείται ως παράδειγμα των ορίων ενός συστήματος που έχει εξαντληθεί. Και αυτή η μετάβαση δεν έγινε από τη μια μέρα στην άλλη. Ήταν αργή, σχεδόν αθόρυβη. Μια διαρκής υποχώρηση που βαφτίστηκε «προσαρμογή».
Ο κ. Υπουργός Υγείας εμφανίζεται, ανακοινώνει, δεσμεύεται. Υπόσχεται προσλήψεις, κίνητρα, ενίσχυση. Αλλά οι προκηρύξεις βγαίνουν άγονες, τα κίνητρα δεν αρκούν και οι εξαγγελίες χάνουν το βάρος τους όταν δεν συνοδεύονται από αποτέλεσμα. Γιατί η πραγματικότητα δεν αλλάζει με λόγια. Αλλάζει όταν οι αποφάσεις είναι τέτοιες που πείθουν έναν γιατρό να μετακομίσει, να μείνει και να δουλέψει με αξιοπρέπεια.
Και αυτό, μέχρι σήμερα, δεν συμβαίνει.
Η αλήθεια, είναι ότι το νοσοκομείο λειτουργεί χάρη σε ανθρώπους που έχουν ξεπεράσει τα όριά τους. Η αλήθεια είναι ότι οι ελλείψεις δεν είναι προσωρινές αλλά δομικές. Η αλήθεια είναι ότι οι κάτοικοι δεν απολαμβάνουν ισότιμη πρόσβαση στην υγεία.
Το ψέμα είναι ότι όλα αυτά βρίσκονται «σε πορεία επίλυσης».
Και υπάρχει και κάτι ακόμη, ίσως το πιο επικίνδυνο. Η συνήθεια. Όταν μια προβληματική κατάσταση κρατάει αρκετά, παύει να σοκάρει. Γίνεται κανονικότητα. Και τότε, η απαίτηση για λύση εξασθενεί.
Αν υπάρχει, λοιπόν, ένα πραγματικό διακύβευμα, δεν είναι μόνο η ενίσχυση του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου. Είναι να μην αποδεχτούμε αυτή την κατάσταση ως φυσιολογική.
Γιατί αν συμβεί αυτό, τότε δεν θα μιλάμε πια για ένα Νοσοκομείο που υπολειτουργεί.
Θα μιλάμε για μια κοινωνία που έχει μάθει να ζει με λιγότερα απ’ όσα δικαιούται.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου