Τετάρτη, 24 Ιουνίου 2015

ΨΗΦΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ 200 ΕΤΩΝ

«Οταν έχεις στα χέρια σου ένα σχολικό βιβλίο, σταματάς τη συντήρησή του και αρχίζεις να το διαβάζεις», λέει η Μαρία Λυριτζή, συντηρήτρια στη βιβλιοθήκη του ΙΕΠ. Κρατά το «Αναγνωστικόν» του 1958. Κάτω,Η «Περιστέρα», το «ηθικόν διήγημα» που εκδόθηκε εν έτει 1837 και διδασκόταν στις σχολικές τάξεις λίγο μετά την ίδρυση του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, είναι μόνο ένα από αυτά.

«Οταν έχεις στα χέρια σου ένα σχολικό βιβλίο, σταματάς τη συντήρησή του και αρχίζεις να το διαβάζεις», λέει η Μαρία Λυριτζή, συντηρήτρια στη βιβλιοθήκη του ΙΕΠ. Κρατά το «Αναγνωστικόν» του 1958. Κάτω, «Αναλυτικόν Πρόγραμμα των μαθημάτων του Δημοτικού Σχολείου έτος 1884», «Στοιχεία Φυσικής» (1938), «Μελωδικαί Ασκήσεις», μερικά από τα 4.000 σχολικά εγχειρίδια του 19ου και 20ού αιώνα που βαίνουν προς ψηφιοποίηση

Η «Πεζογραφική Καλλιλογία», η «Ελληνική Χρηστομάθεια», η Γραμματική του Τζάρτζανου, εγχειρίδια Γερμανικών που επιβλήθηκαν στην εκπαίδευση κατά τη διάρκεια της Κατοχής, συνολικά 4.000 σχολικά βιβλία του 19ου και του 20ού αιώνα έχουν ήδη πάρει τον δρόμο της ψηφιοποίησης.

Στόχος να δημιουργηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα μια ηλεκτρονική βιβλιοθήκη σχολικών εγχειριδίων εύκολα προσβάσιμη στο κοινό. Το σημαντικό έργο έχει αναλάβει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής -φορέας που διαδέχτηκε το πρώην Παιδαγωγικό Ινστιτούτο-, στη βιβλιοθήκη του οποίου φυλάσσονται τα περισσότερα από τα τεκμήρια.

Το παλαιότερο εγχειρίδιο της ιστορικής συλλογής εκδόθηκε το 1828 και το νεότερο στις αρχές της δεκαετίας του '80. Τυπωμένες στην Αθήνα, τη Βενετία ή σε άλλα κέντρα του παροικιακού Ελληνισμού, οι κιτρινισμένες πλέον σελίδες τους, ξεφυλλισμένες από παιδικά δάχτυλα κατά τη διάρκεια 150 χρόνων, παρουσιάζουν ανάγλυφα τη μετεξέλιξη της ελληνικής κοινωνίας, της νοοτροπίας, των προτεραιοτήτων, του προσανατολισμού της. Γίνονται εύγλωττοι μάρτυρες της Ιστορίας.

Το παλαιότερο εγχειρίδιο της ιστορικής συλλογής εκδόθηκε το 1828 και το νεότερο στις αρχές της δεκαετίας του '80

Το παλαιότερο
εγχειρίδιο της
ιστορικής συλλογής
εκδόθηκε το 1828 και
το νεότερο στις αρχές
της δεκαετίας του '80

«Μετά το πέρας της ψηφιοποίησης, η οποία εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους, οποιοσδήποτε το επιθυμεί θα μπορεί να έχει ελεύθερη πρόσβαση στον ιστορικό αυτό θησαυρό από τον υπολογιστή του σπιτιού του. Θα περιλαμβάνονται συνολικά 1 εκατομμύριο σελίδες, 3.000 σχολικά εγχειρίδια από τη βιβλιοθήκη του ΙΕΠ και άλλα 1.000 από άλλες συλλογές, όπως της Γενναδείου, της Εθνικής Βιβλιοθήκης, του ΕΛΙΑ», εξηγεί στο «Εθνος» ο επιστημονικός υπεύθυνος του έργου, σύμβουλος του υπουργείου Παιδείας, κ. Αθανάσιος Σκούρας.

Στη Βενετία εν έτει 1828 εκδόθηκε η Γραμματική της φωτογραφίας που διασώζεται στη βιβλιοθήκη του ΙΕΠ

Στη Βενετία εν έτει 1828 εκδόθηκε η Γραμματική της φωτογραφίας που διασώζεται στη βιβλιοθήκη του ΙΕΠ

Εργαλείο για έρευνα
«Αυτό θα επιτρέψει σε πολλούς ερευνητές να μελετήσουν επίσης την εξέλιξη της εκπαίδευσης στην Ελλάδα και να κάνουν συσχέτιση μεταξύ δεδομένων διαφορετικών τεκμηρίων διαπιστώνοντας τη διαχρονική αλλαγή στον τρόπο προσέγγισης συγκεκριμένων ενοτήτων: για παράδειγμα το πώς διδασκόταν το πυθαγόρειο θεώρημα ανά τις δεκαετίες...».

«Γεωγραφία Στοιχειώδης. Μαθηματική, Φυσική και Πολιτική αρχαία και νεωτέρα», εκδόσεως 1859 εκ της τυπογραφίας Ανδρέου Κορομηλά, οδός Ερμού, πλ. Ανακτόρων 1, Αθήνα...

«Γεωγραφία Στοιχειώδης. Μαθηματική, Φυσική και Πολιτική αρχαία και νεωτέρα», εκδόσεως 1859 εκ της τυπογραφίας Ανδρέου Κορομηλά, οδός Ερμού, πλ. Ανακτόρων 1, Αθήνα...

Μέχρι τη δικτατορία του Μεταξά, τα βιβλία συγγράφονταν ύστερα από προκήρυξη του υπουργείου Παιδείας, επιλέγονταν από ειδική επιτροπή και αγοράζονταν από τους μαθητές καθ' υπόδειξιν των δασκάλων τους, με αποτέλεσμα να διδάσκονται περισσότερα του ενός βιβλία για το ίδιο γνωστικό αντικείμενο. Κατά τη μεταξική δικτατορία εμφανής είναι η προσπάθεια ιδεολογικού ελέγχου της μόρφωσης.

Κατά τη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας εμφανής είναι η προσπάθεια ιδεολογικού ελέγχου των μαθητών. Ο Οργανισμός Εκδοσης Σχολικών Βιβλίων εκδίδει μόνο Ιστορία, Αρχαία, Θρησκευτικά. Εδώ, βιβλίο Ιστο

Κατά τη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας εμφανής είναι η προσπάθεια ιδεολογικού ελέγχου των μαθητών. Ο Οργανισμός Εκδοσης Σχολικών Βιβλίων εκδίδει μόνο Ιστορία, Αρχαία, Θρησκευτικά. Εδώ, βιβλίο Ιστορίας της Αρχαίας Ελλάδας για τη Β' Γυμνασίου. Δεξιά, η Λατινική Γραμματική του Τζάρτζανου είναι το βιβλίο με την πιο μακρόχρονη παρουσία, καθώς διδάσκεται τα τελευταία 50 χρόνια

Από το 1937, έτος ίδρυσης του Οργανισμού Εκδόσεως Σχολικών Βιβλίων, και για περίπου 15 χρόνια η υπηρεσία εξέδιδε βιβλία για την Ιστορία, τη Γλώσσα και τη Θρησκεία όμως δεν εξέδωσε κανένα εγχειρίδιο για τα Μαθηματικά και τη Φυσική. Οπως εξηγεί ο προϊστάμενος του Γραφείου Βιβλιοθήκης Αρχείων και Εκδόσεων και σύμβουλος του υπουργείου Παιδείας κ. Ιωάννης Σταμουλάκης, ιδιαίτερη άνθηση γνώρισαν οι σχολικές εκδόσεις σε περιόδους εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων.

«Πολλά εκδόθηκαν στη μεταρρύθμιση του Ευ. Παπανούτσου, πολλά ξαναγράφτηκαν στη δημοτική γλώσσα κατά τη μεταπολίτευση», λέει και προσθέτει: «Το βιβλίο με την πιο μακρόχρονη παρουσία στις σχολικές αίθουσες είναι η Λατινική Γραμματική του Αχιλλέα Τζάρτζανου η οποία διδάσκεται τα τελευταία 50 χρόνια, ενώ ακολουθεί το βιβλίο των Λατινικών του Λυκείου που διαβάζεται ανελλιπώς από μαθητές από το 1982...».

Κατερίνα Ροββά

Δεν υπάρχουν σχόλια: